Krótka odpowiedź: dobrego psychoterapeutę poznasz po trzech rzeczach: ma pełne wykształcenie i szkolenie psychoterapeutyczne, pracuje pod regularną superwizją i potrafi jasno wyjaśnić, jak będzie wyglądała wasza wspólna praca. Czwarta rzecz jest równie ważna: po jednej lub dwóch sesjach czujesz, że przy tej osobie możesz mówić szczerze. Poniżej znajdziesz listę, którą warto przejść przed umówieniem wizyty.

Od czego zacząć szukanie?

Zanim zaczniesz porównywać nazwiska, zapisz w dwóch, trzech zdaniach, z czym chcesz przyjść. Na przykład: „Od pół roku źle śpię, często płaczę i krzyczę na dzieci”. Albo: „Ciągle kłócimy się z partnerem o te same rzeczy”. Taka notatka pomoże Ci wybrać kogoś, kto pracuje z podobnymi trudnościami, i ułatwi pierwszą rozmowę.

Pomyśl też o formie pomocy: sesje w gabinecie, online, a może grupa. Różnice między spotkaniami w gabinecie i przez internet opisujemy w artykule Psychoterapia online czy stacjonarnie?

1. Wykształcenie i szkolenie psychoterapeutyczne

Psychoterapeuta to najczęściej psycholog albo lekarz, który po studiach ukończył wieloletnie szkolenie w psychoterapii. Takie szkolenie trwa zwykle co najmniej cztery lata i obejmuje teorię, pracę nad sobą, praktykę z pacjentami pod okiem doświadczonych terapeutów i superwizję. Masz prawo zapytać:

• jakie studia ukończyła osoba, do której się zapisujesz,
• gdzie i w jakim nurcie się szkoliła,
• czy szkolenie jest już zakończone, czy jeszcze trwa,
• czy ma certyfikat towarzystwa psychoterapeutycznego albo jest w trakcie certyfikacji.

Rzetelny specjalista odpowie na te pytania spokojnie i bez urazy. Często te informacje znajdziesz też na jego profilu.

2. Nurt, czyli sposób pracy

Nurt to teoria, na której opiera się terapeuta, i metody, które z niej wynikają. Najczęściej spotkasz:

• terapię poznawczo-behawioralną (CBT): pracuje z myślami, emocjami i zachowaniem tu i teraz, ma jasną strukturę i zadania między sesjami (więcej w artykule Terapia poznawczo-behawioralna: na czym polega i ile trwa),
• terapię schematu: łączy CBT z pracą nad wzorcami, które często powstały w dzieciństwie (czym jest terapia schematu),
• terapię systemową: patrzy na trudność w kontekście całej rodziny i jej relacji,
• terapię psychodynamiczną: szuka źródeł problemu w nieuświadomionych przeżyciach i dawnych relacjach.

Nie musisz znać się na nurtach. Wystarczy zapytać: „Jak będzie wyglądała nasza praca? Ile mniej więcej potrwa? Czy dostanę zadania między spotkaniami?”. Po odpowiedzi szybko zorientujesz się, czy taki styl Ci odpowiada.

3. Superwizja

Superwizja to regularne omawianie swojej pracy z doświadczonym terapeutą, czyli superwizorem. Chroni pacjenta, bo druga, bardziej doświadczona osoba pomaga zauważyć to, co jednemu specjaliście mogło umknąć. W Instytucie FAMILY praca każdego specjalisty jest regularnie konsultowana. O superwizję warto zapytać w każdym gabinecie, do którego się zgłaszasz.

4. Doświadczenie w Twoim temacie

Dobrze, jeśli terapeuta na co dzień pracuje z osobami w podobnej sytuacji. Mama po porodzie, para w kryzysie po narodzinach dziecka albo rodzic, który od miesięcy działa na rezerwie, skorzystają na tym, że specjalista zna realia tego okresu. Na profilu sprawdzisz, z czym dana osoba pracuje najczęściej. Jeśli opis jest ogólny, zapytaj wprost: „Czy często pracuje Pani z mamami małych dzieci?”.

5. Relacja z terapeutą

Badacze psychoterapii od lat sprawdzają, co łączy się z lepszymi efektami leczenia. Jednym z najlepiej zbadanych czynników jest tak zwany sojusz terapeutyczny: zgoda co do celu, wspólny plan pracy i zaufanie między pacjentem a terapeutą. Adam Horvath i współpracownicy w 2011 roku zebrali wyniki prawie 200 badań. Wyszło, że im silniejszy sojusz, tym zwykle lepszy efekt terapii, i ten związek widać w różnych nurtach.

Po pierwszych spotkaniach zadaj sobie kilka pytań. Czy czuję się wysłuchana? Czy mogę powiedzieć, że coś mi nie odpowiada? Czy rozumiem, dokąd zmierzamy? Jeśli po dwóch, trzech sesjach odpowiedzi wciąż brzmią „nie”, powiedz o tym terapeucie. Czasem wystarczy jedna szczera rozmowa, a czasem lepiej zmienić specjalistę. Jedno i drugie to normalna część szukania pomocy.

6. Sprawy praktyczne

• Miejsce i godziny. Terapia zwykle trwa co najmniej kilka miesięcy, więc dojazd i pora spotkań muszą dać się pogodzić z pracą i opieką nad dziećmi.
• Koszt. Zapytaj o cenę sesji, zasady odwoływania wizyt i o to, jak często będziecie się spotykać.
• Poufność. Psychoterapeutę obowiązuje tajemnica zawodowa. Jej granice, na przykład sytuację zagrożenia życia, specjalista omawia na początku pracy.
• Język. Jeśli o emocjach łatwiej Ci mówić po angielsku, poszukaj kogoś, kto prowadzi sesje w tym języku. W Szczecinie znajdziesz taką możliwość w Instytucie FAMILY: Psychological support in English.

Sygnały ostrzegawcze

Ostrożnie podchodź do obietnic, że wszystko rozwiąże się w kilka spotkań, do osoby, która nie chce powiedzieć, gdzie się szkoliła, i do sytuacji, w których czujesz się oceniana albo naciskana. Rozmowa w terapii bywa trudna i porusza bolesne tematy, ale po sesji powinnaś mieć poczucie, że ktoś traktuje Cię z szacunkiem.

Najczęstsze pytania

Czy psycholog i psychoterapeuta to to samo?

Nie zawsze. Psycholog ukończył studia psychologiczne. Psychoterapeuta dodatkowo przeszedł kilkuletnie szkolenie w psychoterapii. Wielu specjalistów ma oba wykształcenia. Szerzej piszemy o tym w artykule Psycholog, psychoterapeuta czy psychiatra?

Po ilu sesjach wiadomo, czy terapeuta mi pasuje?

Zwykle po dwóch, trzech. Pierwsza wizyta bywa stresująca, więc nie oceniaj wszystkiego tylko po niej. Jeśli coś Cię niepokoi, powiedz o tym na sesji.

Czy mogę zmienić psychoterapeutę w trakcie terapii?

Tak. Najlepiej najpierw porozmawiać o tym na sesji, bo taka rozmowa często sama coś wyjaśnia. Jeśli decyzja się nie zmieni, możesz poprosić terapeutę o polecenie innej osoby.

Jak znaleźć psychoterapeutę w Szczecinie?

Sprawdź kwalifikacje, nurt i doświadczenie na profilu, a potem umów pierwszą konsultację. W Instytucie FAMILY przy ul. Dąbrowskiego 28 lok. 12 każda specjalistka ma własny profil z opisem pracy i kalendarzem wizyt.

Wsparcie w Instytucie FAMILY

W Instytucie FAMILY pracują psycholożki i psychoterapeutki w Szczecinie, Warszawie i Legionowie, wszystkie metodą FAMILY i pod stałą superwizją. Na stronie Specjaliści przeczytasz o ich wykształceniu, nurcie i obszarach pracy, a termin zarezerwujesz bezpośrednio u wybranej osoby. Nie wiesz, do kogo się zgłosić? Napisz do nas kilka zdań o tym, z czym przychodzisz, a podpowiemy, kto najlepiej odpowiada Twojej sytuacji.

Autorka

mgr Karolina Dick Piotrowska

psycholożka, psychoterapeutka CBT, seksuolożka, założycielka FAMILY. Instytut FAMILY, Szczecin, Warszawa, Legionowo i online.

Poznaj specjalistkę →

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli jesteś w kryzysie, zadzwoń pod 116 123 lub 112.