Terapia schematu: na czym polega i dla kogo jest?
Dlaczego ciągle wpadasz w te same pułapki? Wyjaśniamy, czym jest terapia schematu, jak wygląda praca i dla kogo jest.

Czasem wiesz, że reagujesz „za mocno”, a mimo to nie potrafisz inaczej. Znowu wybierasz podobnych partnerów, znowu stawiasz sobie poprzeczkę, której nie da się przeskoczyć, znowu ustępujesz, choć obiecywałaś sobie, że tym razem nie. Terapia schematu pomaga zrozumieć, skąd biorą się takie powtarzające się wzorce, i stopniowo je zmieniać.
Czym jest terapia schematu?
Terapia schematu to podejście psychoterapeutyczne stworzone przez Jeffreya Younga. Łączy elementy terapii poznawczo-behawioralnej, pracy z emocjami i pracy z doświadczeniami z dzieciństwa. Zakłada, że gdy w dzieciństwie ważne potrzeby (bezpieczeństwa, bliskości, uznania, autonomii) nie były wystarczająco zaspokojone, tworzą się schematy: głęboko zakorzenione przekonania o sobie, innych i świecie.
Przykłady schematów
- Opuszczenie: „bliscy w końcu odejdą”.
- Wadliwość/wstyd: „coś jest ze mną nie tak”.
- Samopoświęcenie: „potrzeby innych są ważniejsze niż moje”.
- Nierealistyczne standardy: „muszę być najlepsza, inaczej nie jestem nic warta”.
Schematy były kiedyś mądrą odpowiedzią dziecka na to, czego doświadczało. W dorosłym życiu często przeszkadzają: w związkach, w pracy, w roli rodzica.
Jak wygląda praca?
Na początku wspólnie z terapeutą rozpoznajesz swoje schematy i tryby, czyli stany, w które wchodzisz, gdy schemat się „uruchamia”. Pomocne bywają kwestionariusze, na przykład YSQ i SMI. Potem uczysz się zauważać te momenty i reagować inaczej. Terapeuta korzysta z różnych technik: pracy z wyobrażeniami, dialogu z różnymi częściami siebie, kart przypominających, a także z samej relacji terapeutycznej, w której wiele potrzeb może zostać zaspokojonych w nowy sposób.
Dla kogo jest terapia schematu?
Szczególnie dla osób, które:
- mają poczucie, że ciągle wpadają w te same pułapki w relacjach,
- zmagają się z perfekcjonizmem, poczuciem winy lub wstydu,
- próbowały już krótszych form pomocy, a problemy wracają,
- jako rodzice zauważają, że powtarzają wzorce z własnego domu.
Terapia schematu indywidualnie i w grupie
W Instytucie FAMILY pracujemy z terapią schematu indywidualnie oraz w grupie. Praca grupowa daje coś, czego nie da gabinet jeden na jeden: możliwość przeżycia nowych doświadczeń w relacji z innymi. Zobacz naszą Grupę Terapii Schematów online oraz grupę CBT i schematów w Szczecinie.
Chcesz sprawdzić, czy to podejście jest dla Ciebie? Umów konsultację, a porozmawiamy o tym, z czym przychodzisz.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli jesteś w kryzysie, zadzwoń pod 116 123 lub 112.
Przeczytaj też



mgr Karolina Dick Piotrowska