Psychoterapia na NFZ czy prywatnie? Jak to wygląda w praktyce
Skierowanie, czas oczekiwania, wybór terapeuty i koszty. Rzeczowe porównanie, które pomoże zdecydować, od czego zacząć.

Krótka odpowiedź: psychoterapia na NFZ jest bezpłatna, ale zwykle wymaga skierowania, a na pierwszy termin często czeka się długo. Masz też mniejszy wpływ na to, kto będzie Twoim terapeutą i w jakim nurcie będziecie pracować. Prywatnie płacisz za każdą sesję, za to zaczynasz szybko, bez skierowania, i sama wybierasz specjalistę. Wiele osób łączy obie drogi: zapisuje się na listę NFZ, a do czasu wizyty korzysta z pomocy prywatnej.
Jak działa psychoterapia na NFZ?
Dorośli korzystają z psychoterapii finansowanej przez NFZ najczęściej w poradniach zdrowia psychicznego, na oddziałach dziennych i w centrach zdrowia psychicznego. Najważniejsze zasady:
- Psychiatra bez skierowania. Do lekarza psychiatry w ramach NFZ możesz zapisać się sama.
- Psycholog i psychoterapia zwykle ze skierowaniem. Na wizytę u psychologa lub psychoterapię w poradni zdrowia psychicznego dorosły potrzebuje zazwyczaj skierowania od lekarza, na przykład od lekarza rodzinnego.
- Centra zdrowia psychicznego. Tam, gdzie działają, można zgłosić się bez skierowania do punktu zgłoszeniowo-koordynacyjnego. Specjaliści oceniają sytuację i kierują dalej.
- Dzieci i młodzież. Do psychologa i psychoterapeuty w środowiskowych ośrodkach pomocy psychologicznej dla dzieci i młodzieży skierowanie nie jest potrzebne.
Zasady finansowania co jakiś czas się zmieniają. Aktualne informacje dostaniesz w Telefonicznej Informacji Pacjenta NFZ pod numerem 800 190 590. Kolejki do konkretnych placówek sprawdzisz w wyszukiwarce „Terminy leczenia” na stronie NFZ.
Plusy i minusy terapii na NFZ
Plusy: nie płacisz za sesje, placówka ma kontrakt i kontrolę NFZ, a w jednym miejscu często są też psychiatra, psycholog i oddział dzienny. To ważne, gdy potrzebujesz jednocześnie leków i terapii.
Minusy: czas oczekiwania bywa długi, w wielu miejscach liczony w miesiącach. Zwykle nie wybierasz terapeuty ani nurtu, liczba sesji bywa ograniczona, a godziny spotkań nie zawsze dają się pogodzić z pracą i opieką nad dziećmi.
Plusy i minusy terapii prywatnej
Plusy: zaczynasz szybko, często w ciągu kilku dni. Sama wybierasz specjalistę, nurt, miejsce i formę: gabinet, spotkania online, sesje po angielsku albo grupę. Możesz poszukać kogoś, kto specjalizuje się w Twoim temacie, na przykład w pracy z mamami, parami po narodzinach dziecka albo z wypaleniem rodzicielskim.
Minusy: koszt. Terapia trwa zwykle co najmniej kilka miesięcy, więc warto policzyć budżet na dłuższy czas. Musisz też sama sprawdzić kwalifikacje terapeuty. Podpowiadamy, jak to zrobić, w artykule Jak wybrać psychoterapeutę?
Jak podjąć decyzję?
Zadaj sobie trzy pytania.
- Jak pilna jest pomoc? Jeśli objawy są silne, nie śpisz, nie jesz albo myślisz o zrobieniu sobie krzywdy, zgłoś się od razu do psychiatry (bez skierowania), lekarza rodzinnego albo na SOR. W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112. Całodobowo pomogą też 116 123 i 800 70 2222.
- Czy potrzebujesz konkretnej specjalizacji? Jeśli tak, łatwiej znaleźć ją prywatnie.
- Ile możesz przeznaczyć miesięcznie na terapię? Policz koszt spotkań co tydzień przez co najmniej kilka miesięcy. Jeśli to za dużo, zapytaj o terapię grupową albo spotkania co dwa tygodnie na dalszym etapie pracy.
Połączenie obu dróg
Popularne rozwiązanie wygląda tak: wizyty u psychiatry na NFZ (jeśli potrzebne są leki) i prywatna psychoterapia. Albo: zapis na listę oczekujących w poradni i kilka prywatnych konsultacji, które pomagają przetrwać trudny czas i lepiej zrozumieć problem. Ważne, żeby obaj specjaliści wiedzieli o sobie nawzajem. Za Twoją zgodą mogą się też ze sobą skontaktować, jeśli wymaga tego leczenie.
Terapia grupowa jako tańsza forma
Jedno spotkanie grupy kosztuje zwykle mniej niż sesja indywidualna, a dla wielu osób grupa jest bardzo skuteczną formą pracy. W Instytucie FAMILY jedna sesja grupy dla mam kosztuje 170 zł, zarówno w Szczecinie (piątki 15:00–17:00), jak i online (czwartki 19:00–21:00). O tym, jak wygląda taka praca, piszemy w artykule Terapia grupowa online: jak wygląda i czy jest dla mnie?. Aktualne grupy i wolne miejsca znajdziesz na stronie Grupy.
O co zapytać przed rozpoczęciem terapii prywatnej?
- Jakie jest wykształcenie i szkolenie terapeuty i czy pracuje pod superwizją?
- Ile kosztuje jedna sesja i jak często będziemy się spotykać?
- Jakie są zasady odwoływania wizyt i czy za nieodwołaną sesję się płaci?
- Ile mniej więcej może potrwać terapia przy moim problemie?
- Czy możliwe są spotkania online, na przykład gdy dziecko choruje?
- Co się dzieje, gdy w trakcie terapii będę potrzebować konsultacji lekarskiej?
Jasne odpowiedzi na te pytania pomagają zaplanować budżet i uniknąć nieporozumień. Rzetelny specjalista chętnie je omówi na pierwszym spotkaniu.
Najczęstsze pytania
Czy na psychoterapię na NFZ potrzebne jest skierowanie?
Dorośli zwykle potrzebują skierowania od lekarza do poradni zdrowia psychicznego. Bez skierowania możesz zgłosić się do psychiatry oraz do centrum zdrowia psychicznego, jeśli działa w Twojej okolicy. Aktualne zasady potwierdzisz pod numerem 800 190 590.
Ile kosztuje psychoterapia prywatnie?
Ceny różnią się w zależności od miasta, doświadczenia specjalisty i formy spotkań. Zawsze pytaj o cenę przed pierwszą wizytą. W Instytucie FAMILY ceny podają specjalistki na swoich profilach, na przykład sesja online u Karoliny Dick Piotrowskiej trwa 50 minut i kosztuje 250 zł.
Czy mogę zacząć prywatnie, a potem przejść na NFZ?
Tak. Możesz zapisać się na listę oczekujących i w tym czasie korzystać z pomocy prywatnej. Gdy przyjdzie termin, porozmawiaj z terapeutą o tym, jak dobrze zakończyć jedną terapię i zacząć drugą.
Czy na prywatną wizytę potrzebuję skierowania?
Nie. Na prywatną konsultację lub psychoterapię umawiasz się sama, bezpośrednio u wybranego specjalisty. W Instytucie FAMILY rezerwujesz termin w kalendarzu na profilu specjalistki.
Konsultacja w Instytucie FAMILY
Jeśli chcesz zacząć szybko, umów konsultację u jednej ze specjalistek Instytutu FAMILY w Szczecinie (ul. Dąbrowskiego 28 lok. 12), Warszawie, Legionowie albo online. Na pierwszym spotkaniu uporządkujecie, co się dzieje, i wybierzecie formę pomocy: sesje indywidualne, terapię par albo grupę. Specjalistki i ich kalendarze znajdziesz na stronie Specjaliści, a w sprawach ogólnych zadzwoń do recepcji: 536 050 091.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą. Jeśli jesteś w kryzysie, zadzwoń pod 116 123 lub 112.
Przeczytaj też



mgr Karolina Dick Piotrowska